Merkitı i Çingiz-han

Na rubeje I i II tıs. n. e. etniçeskaya dominanta v Central'noy Azii menyaetsya s tyurkskoy na mongol'skuyu. Posle padeniya ka- ganatov tyurkoyazıçnıh narodov – Tyurkskogo, Uygurskogo i Kırgızskogo – v opustevşie stepi hlınuli mongoloyazıçnıe plemena, mnogie iz kotorıh pereşli ot bıta ohotni- ç'ih lesnıh plemen k koçevomu obrazu jizni. Ne sluçayno, vsya terminologiya mongol'skogo […]

Continue Reading

Merkitı – zagadoçnoe plemya Central'noy Azii

Avtor: Vasiliy Uşnickiy Çast' Pervaya Central'naya Aziya s drevnosti perejivala velikie pereseleniya narodov. Poetomu etniçeskaya prinadlejnost' koçevıh etnosov Central'noy Azii yavlyaetsya predmetom nauçnıh sporov ne tol'ko v tyurko-mongol'skih, no i okrujayuşih Velikuyu step' stranah. Sredi etih etnosov vıdelyayutsya gurvan-merkitı, okazavşie sil'noe soprotivlenie armii Çingishana. Po ih istorii net otdel'noy ser'eznoy publikacii, krome nauçno-populyarnoy knigi A.V. […]

Continue Reading

Jäke bidiñ aytqandarı

Jäke Qoytanwlı 1830 jılı  qazirgi Zaysañ öñirinde ömirge kelip, 1914 jılı QHR dıñ altay öñirinde dünieden ötken. Abaq kereydiñ Merkit ruınan şıqqın ädil bi, tapqır şeşen. 1883 jılı 800 üy merkit ruın bastap Sauır tauına barıp qonıstanğan, sol rudıñ ükirdayı bolıp saylanğan. Kerey, Nayman taypalarına törelik aytıp, bi bolğan. Türli dau-damaylarda ädildigimen közge tüsip, “kereydiñ Jäkesi, merkittiñ äkesi” atanğan. […]

Continue Reading

Merkit wlandarınıñ Qıtay mädenietine qosqan ülesi

Qıtaydıñ YUan' patşalıq däuirinde Merkit wlandarınıñ Qıtay mädenietine qosqan ülesi. (YUan' patşalığı 1279-1368)   Şıñğıs han qazaq taypaların bağındırğannan keyin, er azamattarınıñ köbi äskerge alındı. Mädeni bilim alğandardı mädeni qızmetpen aynalıstı. Şıñğıs han wrpaqtarı YUan' handığın qwrıp, twtas qıtaydı bilegen twsta, qazaqtıñ biraz bölimi Wlı Qıtay jazığına auıp bardı. Olardıñ balaları Qıtay mädenietinen tälim aldı, […]

Continue Reading

Merkitterdiñ kerey taypasına qosıluı

Merkittiñ ataqtı hanı Tudur Bilge Çiginniñ biligi kezinde Üş merkit odağı (Meä-Li-Zi) 11 – 12 ğasırlarda erte memlekettik qwrılım, wlıs deñgeyine köterildi. Tudurdıñ balası Toqta Bek han 12-13 ğasırlarda Selengi özeniniñ boyında soltüstikte Qırğız, Oyrattarmen, oñtüstikte Kereymen, şığısta Naymanmen, batısta Moñğoldarmen şektesetin merkittiñ alıp wlısın qwradı. Key derekterde aytıluınşa, sol kezdegi merkitterde tört iri taypa […]

Continue Reading