Меркиты и Чингиз-хан

На рубеже I и II тыс. н. э. этническая доминанта в Центральной Азии меняется с тюркской на монгольскую. После падения ка- ганатов тюркоязычных народов – Тюркского, Уйгурского и Кыргызского – в опустевшие степи хлынули монголоязычные племена, многие из которых перешли от быта охотни- чьих лесных племен к кочевому образу жизни. Не случайно, вся терминология монгольского […]

Continue Reading

Меркиты – загадочное племя Центральной Азии

Автор: Василий Ушницкий Часть Первая Центральная Азия с древности переживала великие переселения народов. Поэтому этническая принадлежность кочевых этносов Центральной Азии является предметом научных споров не только в тюрко-монгольских, но и окружающих Великую степь странах. Среди этих этносов выделяются гурван-меркиты, оказавшие сильное сопротивление армии Чингисхана. По их истории нет отдельной серьёзной публикации, кроме научно-популярной книги А.В. […]

Continue Reading

Жәке бидің айтқандары

Жәке Қойтанұлы 1830 жылы  қазіргі Зайсаң өңірінде өмірге келіп, 1914 жылы ҚХР дың алтай өңірінде дүниеден өткен. Абақ керейдің Меркіт руынан шыққын әділ би, тапқыр шешен. 1883 жылы 800 үй меркіт руын бастап Сауыр тауына барып қоныстанған, сол рудың үкірдайы болып сайланған. Керей, Найман тайпаларына төрелік айтып, би болған. Түрлі дау-дамайларда әділдігімен көзге түсіп, “керейдің Жәкесі, меркіттің әкесі” атанған. […]

Continue Reading

Меркіт ұландарының Қытай мәдениетіне қосқан үлесі

Қытайдың Юань патшалық дәуірінде Меркіт ұландарының Қытай мәдениетіне қосқан үлесі. (Юань патшалығы 1279-1368)   Шыңғыс хан қазақ тайпаларын бағындырғаннан кейін, ер азаматтарының көбі әскерге алынды. Мәдени білім алғандарды мәдени қызметпен айналысты. Шыңғыс хан ұрпақтары Юань хандығын құрып, тұтас қытайды билеген тұста, қазақтың біраз бөлімі Ұлы Қытай жазығына ауып барды. Олардың балалары Қытай мәдениетінен тәлім алды, […]

Continue Reading

Меркіттердің керей тайпасына қосылуы

Меркіттің атақты ханы Тудур Билге Чигиннің билігі кезінде Үш меркіт одағы (Мэә-Ли-Зи) 11 – 12 ғасырларда ерте мемлекеттік құрылым, ұлыс деңгейіне көтерілді. Тудурдың баласы Тоқта Бек хан 12-13 ғасырларда Селенгі өзенінің бойында солтүстікте Қырғыз, Ойраттармен, оңтүстікте Кереймен, шығыста Найманмен, батыста Моңғолдармен шектесетін меркіттің алып ұлысын құрады. Кей деректерде айтылуынша, сол кездегі меркіттерде төрт ірі тайпа […]

Continue Reading