Меркиты – загадочное племя Центральной Азии

Автор: Василий Ушницкий Часть Первая Центральная Азия с древности переживала великие переселения народов. Поэтому этническая принадлежность кочевых этносов Центральной Азии является предметом научных споров не только в тюрко-монгольских, но и окружающих Великую степь странах. Среди этих этносов выделяются гурван-меркиты, оказавшие сильное сопротивление армии Чингисхана. По их истории нет отдельной серьёзной публикации, кроме научно-популярной книги А.В. […]

Continue Reading

Шыңғысханның тұңғышы туралы шындық

  Биыл Жошы ханның туғанына 830 жыл толады екен. Осыған орай «Ана тілі» газеті дөңгелек үстел ұйымдастырды. Бүгінгі әңгімеге Ш.Уәлиханов атындағы тарих және этнология институтының бөлім меңгерушісі, тарих ғылымдарының докторы, моңғолтанушы З.Қинаятұлы, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-нің профессоры, тарих ғылымдарының докторы Н.Мұқаметханұлы және Қазақстан тарихы мен мәдениетінің үлкен атласының бас ғылыми редакторы, тарих ғылымдарының кандидаты Қ.Өскенбай қатысып […]

Continue Reading

МОНҒОЛ ТАҒЫНДАҒЫ МЕРКІТ ХАНШАЙЫМДАРЫ

    Бұл мақалада Ұлы Монғол империясының патшайымдары болған — Шыңғысханның екінші әйелі — Құлан-Хатун, Төрегене, Оғул Қаймыш қызметінің тарихнамасы зерттеледі. Байқалдың арғы бетіндегі Меркіт тайпасы Шыңғысханның жылы қабағына ілінбесе де, Монғол империясының саяси тарихында маңызды рөл атқарды. Бұл, әсіресе, ерлері қырғынға ұшыраса да, монғолдармен саясатын жалғастыруды тоқтатпаған әйел адамдарға қатысты. Ерте орта ғасырларда Меркіттер […]

Continue Reading

Ежелгі меркіттер христиан дінінде болмаған

Соңғы кездері қай деректі алып қарасаңыздар да, ежелгі Керей, Меркіт тайплары христиан дінін, оның ішінде неостриан бағытын ұстанған деген болжам айтылады. Шындықтан аумай қалғаны соншалық, тіпті сол кезде бұл өзгермес теорияға айналып кетті. Тарихшы, заңғар жазушы М. Мағуин өзінің «Шыңғысхан» трилогиясында «Меркіттер мен наймандарға христиан діні 11 ғасырлардың басында таралыпты деген сөз бар, 2 ғасырға жуық уақыт […]

Continue Reading

Шыңғысханмен тірескен меркіттер қазір қайда?

«Арабтық қурайыш тайпасының ақсүйегі Мұстафаның жаннан асқан Айбақ атты сұлу қызы болыпты. Қыз нөкерлерін ертіп, анда-санда сейіл-серуенге шығып тұрады екен. Бір күні ол араб түбегіндегі ең көркем саналатын Мәрмәрат тауына саяхатқа шыққанда арабтық Тәліп мырзамен көңі қосып қалады. Онымен тұрмыстануға туыстары: «Өз нәсіліміз» деп жол қоймайды. Мұстафаның інісі Мұсыраф: «Қыз салтты бұзды, жаман жолға түсті. […]

Continue Reading